Tuesday, February 24, 2015
Báo lá cải tại Việt Nam
Cách đây mấy năm, ở Việt Nam rộ lên một cuộc thảo luận khá ồn ào về hiện tượng báo lá cải.
Đại khái, có hai luồng ý kiến chính: Một, cho ở Việt Nam có một số tờ báo lá cải chạy theo những thị hiếu tầm thường của quần chúng, đăng những tin tức bá vơ, rẻ tiền; hai, cho ở Việt Nam không hề có báo lá cải vì tất cả các tờ báo ấy đều do nhà nước quản lý, chỉ nhằm thông tin và tuyên truyền chứ không phải nhằm mục đích kiếm lợi nhuận.
Ý kiến thứ hai được xem là một phán quyết cuối cùng, do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc Son tuyên bố vào tháng 6 năm 2012. Tuy nhiên, khi khẳng định như vậy, ông Nguyễn Bắc Son cũng nói thêm: Có một số báo, thỉnh thoảng, đi lệch sang khuynh hướng lá cải, cần phải phê phán và chỉnh sửa. Chỉ hơi nghiêng, lệch thôi, chứ chưa hẳn đã là lá cải thật.
ông Nguyễn Bắc Son
Theo tôi, ngược lại, phần lớn các tờ nhật báo ở Việt Nam hiện nay đều là báo lá cải.
Nhưng trước hết, xin xác minh khái niệm báo lá cải để bảo đảm là chúng ta cùng hiểu và cùng nhìn vấn đề từ một góc cạnh giống nhau.
Chữ báo lá cải có lẽ được dịch từ tiếng Pháp, feuille de chou, chỉ loại báo rẻ tiền. Trong tiếng Anh, người ta dùng từ tabloid (hoặc gutter press, hoặc có khi, rag, như một tiếng lóng), với một số đặc điểm chính: Một, về khổ báo (size): thường nhỏ, cầm gọn trên tay, có thể dễ dàng đọc ở những nơi đông người và chật chội (như trên xe lửa hoặc phòng đợi, đâu đó). Hai, về mục tiêu, chỉ nhắm đến việc giải trí, đọc xong rồi thì có thể vất đi. Ba, về tính chất, hoàn toàn thương mại, miễn sao bán cho thật chạy. Cuối cùng, về nội dung, phần lớn chỉ tập trung vào những tin tức giật gân, như các tội phạm, các giai thoại hoặc các tin đồn liên quan đến đời sống riêng tư của các sao điện ảnh, ca nhạc hay thể thao, từ chuyện ghiền ma túy đến chuyện tình ái, ly dị, đánh ghen, ăn chơi trác táng, v.v...
Trong các đặc điểm trên, yếu tố hình thức (khổ báo) ít quan trọng nhất vì trên thế giới có khá nhiều tờ báo bị xem là lá cải nhưng có khổ báo hoặc lớn hoặc nhỏ hơn cái khổ bình thường; trong khi đó, yếu tố nổi bật và thiết yếu nhất là về nội dung và mục tiêu: giải trí bằng cách thỏa mãn những thị hiếu khá tầm thường của độc giả.
Nhìn trên bề mặt, qua các đặc điểm nêu trên, quả thực phần lớn báo chí tại Việt Nam không nằm khớp hẳn vào cái gọi là lá cải. Tất cả, nói theo Nguyễn Bắc Son, đều do nhà nước tài trợ và quản lý và nhắm đến mục tiêu chính là thông tin và tuyên truyền. Tuy nhiên, ngay ở đây cũng có nhiều vấn đề.
Đồng ý báo chí ở Việt Nam đều thuộc về nhà nước, nhưng rõ ràng là tất cả các tờ báo, trừ tờ Nhân Dân, đều tham gia vào cuộc chạy đua quyết liệt trong việc câu khách. Lý do, những tờ báo ấy, nếu lỗ, nhà nước sẽ đền bù; nhưng nếu lời, người ta có thể chia nhau qua các hình thức khen thưởng hay nâng mức nhuận bút. Thành ra, ở Việt Nam vẫn có báo giàu và báo nghèo; và cùng với nó, những nhà báo giàu và những nhà báo nghèo.
Đó là xét trên bề mặt, nhìn sâu vào bên trong, ở bản chất, đặc biệt, nội dung và mục tiêu thì dường như hầu hết các tờ báo ở Việt Nam đều có tính chất lá cải.
Cứ nhìn qua các tờ báo mạng ở Việt Nam thì thấy rõ. Nội dung quan trọng nhất là các vấn đề xã hội; trong các vấn đề ấy, điều khiến người ta tập trung khai thác nhất là các hiện tượng tiêu cực. Thì cũng đúng. Cái gọi là tin tức trên mọi tờ báo, ở Việt Nam cũng như ở khắp thế giới, bao giờ cũng có chút bất bình thường. Một quán cà phê chỉ bán cà phê: Không phải là tin tức. Một quán cà phê kiêm nhiệm việc chứa gái mại dâm mới là… tin tức. Một người làm giàu một cách lương thiện và tiệm tiến: Không phải là tin tức. Một người làm giàu một cách nhanh chóng hay đang giàu có bị phá sản một cách nhanh chóng mới là tin tức. Một nghiên cứu sinh viết luận án đàng hoàng nghiêm túc và được phát bằng tiến sĩ: Không phải là tin tức. Nhưng một giáo sư hay một tiến sĩ nổi tiếng bị phát hiện đạo văn hay sử dụng bằng cấp giả mới là… tin tức. Như vậy, đề tài tiêu cực, tự nó, không quyết định tính chất lá cải hay không. Vấn đề, quan trọng hơn, là cách khai thác các đề tài ấy.
Ví dụ, viết về các động mại dâm trá hình dưới các quán ăn hay quán cà phê dọc đường, một đề tài được rất nhiều người khai thác trên các tờ báo khác nhau, các ký giả thường mô tả những chi tiết rất ly kỳ hấp dẫn khi họ đóng vai khách hàng vào thăm. Đọc, chúng ta dễ có cảm tưởng họ đang quảng cáo giùm cho các ổ mại dâm trá hình ấy hơn là phê phán chúng.
Một ví dụ khác, cũng liên quan đến loại đề tài phổ biến tại Việt Nam: đời sống của các đại gia, tức những người thuộc loại “siêu giàu”. Ở Tây phương, người ta cũng hay tò mò về cuộc sống và lối sống của những người ấy. Tuy nhiên, ở Việt Nam, người ta hiếm khi đề cập đến tài năng lãnh đạo, sáng kiến và chí tiến thủ của những người ấy. Nhiều nhất, họ tập trung vào những chiếc xe khủng, những người tình “chân dài”, số lần ly dị cũng như số lần cưới vợ của họ. Thậm chí, nhiều tờ báo đăng đi đăng lại những bài phỏng vấn một đại gia đã cao tuổi, có nhiều đời vợ, với lời tuyên bố: Chỉ thích lấy những cô “chân dài” còn trinh, thua mình cả ba, bốn chục tuổi!
Nhưng dễ thấy nhất là những bài viết về đề tài chính trị. Phải nói ngay, phần nhàm chán nhất là những tin tức liên quan đến chính trị đối nội: Tất cả đều viết giống nhau dựa trên những thông tin được cấp trên đưa xuống. Chúng chỉ nhằm mục đích tuyên truyền, được viết bằng một giọng văn khô cứng và lạt lẽo. Phần hấp dẫn hơn là phần chính trị quốc tế. Ở lãnh vực này, việc kiểm duyệt tương đối lỏng lẻo hơn. Tuy nhiên, hầu hết các tờ báo tại Việt Nam đều giống nhau ở hai điểm:
Một, ít, cực kỳ ít, phân tích các vấn đề liên quan đến chính sách; và hai, hầu hết đều tập trung vào các giai thoại, những chuyện ở bên lề các cuộc gặp gỡ của các nhà lãnh đạo thế giới. Ví dụ, viết về chuyến đi của Tổng thống Mỹ Barack Obama tại một quốc gia nào đó, hiếm khi tôi thấy có bài nào viết về các vấn đề chiến lược được bàn luận trong chuyến đi cũng như về các ảnh hưởng chính trị của chuyến đi trên bình diện toàn cầu. Ngược lại, người ta chỉ chú ý đến những chi tiết lắt nhắt như vợ chồng tổng thống Mỹ mặc quần áo gì, ăn gì, tóc tai như thế nào, v.v…
Ở Mỹ, bà Hillary Clinton có lần nói đùa: Chỉ cần bà thay đổi kiểu tóc là có thể nhảy lên trang đầu của các tờ nhật báo. Điều đó hoàn toàn đúng. Nhưng chỉ đúng với những tờ báo lá cải. Ở Việt Nam, ngược lại, những kiểu tin tức như vậy thường chiếm trang đầu của bất cứ tờ báo nào, có lẽ, trừ tờ Nhân Dân, một tờ báo hầu như không ai đọc.
Bởi vậy, tuy viết về các đề tài có vẻ nghiêm túc, nhưng cách khai thác các đề tài ấy, trên báo chí Việt Nam, thường thiên về các khía cạnh nhí nhách, lặt vặt, có khi nhảm nhí. Đọc, người ta thấy vui vui; nhưng đọc xong, người ta chẳng học hỏi thêm bất cứ điều gì cả.
Loại báo như thế nếu không gọi là báo lá cải thì gọi nó bằng gì?
Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc
Có thể giảm cân 'bằng suy nghĩ'?
Sử dụng sức mạnh của suy nghĩ có lẽ là cách đơn giản nhất để giảm cân.
Eric Robinson có một phương thức giảm cân khá kỳ lạ. Đó là điều chúng ta đều sở hữu, nhưng không phải ai cũng biết cách tận dụng triệt để: "Trí nhớ".
Những người muốn giảm cân thường cho rằng họ đang chiến đấu với dạ dày của mình.
Tuy nhiên các nhà tâm lý học như Robinson lại tin rằng đó là cuộc chiến với khối óc.
Nếu bạn cố gắng hình dung ra món mình vừa ăn lần cuối cùng, bạn có thể giảm cân mà không bị cơn đói hành hạ.
"Rất nhiều nghiên cứu cho thấy những yếu tố về tâm lý có thể tác động đến lượng thức ăn bạn tiêu thụ - nhưng nhiều người không ý thức được về điều này", ông nói.
"Và đây là một vấn đề rất quan trọng, trong lúc thế giới đối mặt với tình trạng béo phì lan rộng".
Quên thức ăn
Một trong các nghiên cứu lấy một nhạc công và một nhân viên ngân hàng làm thử nghiệm.
Cả hai người đã bị bệnh mất trí nhớ sau căn bệnh khiến dây thần kinh của họ bị tổn thương, làm vùng ghi nhận các ký ức mới không hoạt động bình thường.
Ban đầu, họ được cho một dĩa bánh và được cho ăn đến khi no.
Dĩa bánh sau đó được mang đi nơi khác, và được mang trở lại với đầy thức ăn chỉ 15 phút sau đó.
Nếu những người tình nguyện khỏe mạnh thường cảm thấy quá no không thể ăn thêm, thì hai người này lại vui vẻ ăn tiếp.
"Họ quên rằng họ vừa mới ăn, và vì vậy họ sẽ tiếp tục ăn thêm nếu được cung cấp thêm thức ăn", ông Glyn Humphreys, từ Đại học Oxford, người thực hiện nghiên cứu trên, cho biết.
Bất chấp trí nhớ kém, cả hai không hẳn là không nhớ gì về những thứ vừa ăn.
Trong một thử nghiệm khác, hai người được phép thử nhiều loại thức ăn, trong đó có bánh pudding gạo, chocolate.
Cả hai sau đó được yêu cầu đợi một chút, và được cung cấp các loại thức ăn trên thêm một lần nữa.
Tuy nhiên con người thường xuyên tìm kiếm các hương vị khác nhau, dù họ có thể không ý thức về việc này.
Và vì vậy, cả hai người nói trên đã tỏ ra ít hứng thú hơn khi được cho ăn lần hai, dù họ không nhớ gì về lần được cho ăn thứ nhất.
Tăng trí nhớ
Đây là lý do mà các nhà nghiên cứu đang tìm cách tăng trí nhớ về thức ăn.
Robinson gần đây đã thử nghiệm liệu một đoạn băng, được phát trong một bữa ăn, có giúp một nhóm phụ nữ béo phì thận trọng hơn trong việc tiêu thụ sandwich hay không.
Thử nghiệm này khá đơn giản: "Một đoạn băng dài 3 phút được chiếu, trong đó người tham gia thử nghiệm được yêu cầu tập trung vào món ăn - từ màu sắc, hình ảnh, mùi vị".
Sau đó, nhóm này được cho ăn, trong những âm thanh êm tai, như tiếng chim hót.
Đúng như Robinson hy vọng, những người được tạo không gian để thưởng thức món ăn thường miêu tả tỉ mỉ về món ăn của mình sau đó, và có xu hướng ít ăn vặt hơn sau 3 tiếng, tiêu thụ ít hơn 30% calories.
Phương pháp này không phải có tác dụng với tất cả mọi người, nhưng Robinson cũng có những phương án khác, ví dụ như yêu cầu người được thử nghiệm nhớ về món ăn họ vừa ăn trong ngày.
Điều này khiến họ không muốn ăn thêm sau đó.
Một nhóm nghiên cứu tại Pennsylvania cũng nhận thấy việc tưởng tượng ra những gì bạn đang thèm ăn có thể khiến não bộ của bạn tưởng ra bạn vừa mới ăn xong.
Những mẹo vặt này có thể làm nên một điều hiếm thấy: Giúp bạn giảm cân trong lúc vẫn có thể thưởng thức đồ ăn một cách trọn vẹn.
Và rõ ràng đây là phương pháp mà bất cứ ai đang muốn chống béo phì đều thích áp dụng.
David Robson
Những Kỷ lục Guinness nổi bật trong 60 năm
Cuốn "Kỷ lục Thế giới Guinness" xuất bản năm 2015, ghi lại những Kỷ lục Thế giới nổi bật trong 6 thập kỷ qua, và ghi nhận thêm những Kỷ lục kỳ quái mới nữa .
Tsatsral Erdenebileg, người Mông Cổ, lập Kỷ lục giữ thăng bằng ở tư thế uốn dẻo lâu nhất, với thời gian 4 phút 17 giây trong một pha trình diễn ở Thổ Nhĩ Kỳ năm 2013. Đây là một trong các Kỷ lục được ghi trong "Kỷ lục Thế giới Guinness", cuốn sách được xuất bản hàng năm, tập hợp các sự vật, hiện tượng kỳ thú nhất, đẹp nhất, vĩ đại nhất của con người, và thiên nhiên tạo ra, được công nhận trên toàn thế giới. Nhân kỷ niệm 60 năm ra đời cuốn sách này, phiên bản năm 2015 đã ghi lại những sự kiện nổi bật nhất trong 6 thập kỷ qua.
Eric Hanhn, người Mỹ, 35 tuổi, được ghi tên vào sách Kỷ lục Guinness, là người có mái tóc Mohawk dài nhất thế giới, với chiều dài 68,6 cm vào ngày 14/11/2008. Kỷ lục mới này của Eric hơn Kỷ lục cũ 7,6 cm.
Người phụ nữ Nhật, tên Akiko Obata, đang có bộ sưu tập mô hình thực phẩm bằng nhựa lớn nhất thế giới. Bà có 8.000 mô hình khác nhau trong nhà Bà .
Tháng 6/2013, người đàn ông Mỹ phá vỡ Kỷ lục cũ, với thành tích dùng đầu đập gẫy 37 chiếc thước trong vòng 1 phút.
Chris ‘The Dutchess’ Walton là người giữ Kỷ lục móng tay dài nhất thế giới. Bức ảnh được chụp ngày 16/9/2013 tại Anh Quốc. Vào thời điểm đó, bộ móng trái của nữ Ca sĩ người Mỹ dài 3,62 m, và móng phải dài 3,68 m.
Xie Qiuping, một phụ nữ ở tỉnh Quảng Tây, Trung Cộng, là người có mái tóc dài nhất thế giới. Theo Sách Kỷ lục Guinness năm 2004, tính đến ngày 8/5/2004, chiều dài mái tóc của Xie là 5,62 m. Đây là kết quả của 40 năm nuôi tóc của cô .
Antanas Kontrimas ở Lithuania, giữ Kỷ lục nâng vật nặng nhất bằng râu. Người mẫu là một cô gái nặng 63,8 kg, được buộc bằng đai vào bộ râu xám của ông. Từ năm 2000, râu của ông đã lập Kỷ lục mang được 55,7 kg, cho tới nay, qua 10 lần trình diễn liên tiếp, ông vẫn duy trì ở vị trí số 1.
Người đàn ông ở Bavaria, Đức Quốc, có thể đút 400 ống hút vào miệng trong 10 giây. Kỷ lục được ghi lại vào ngày 6/8/2009.
Ngày 24/6/2013, Võ sư, Nhà biểu diễn người Mỹ, Geoffrey James Lippold, đã lập Kỷ lục dùng khuỷu tay đập vỡ 21 quả dừa trong vòng 1 phút .
Ngày 27/10/2013, một chú mèo đến từ Mỹ, đã được ghi vào sách Kỷ lục Thế giới Guinness 2015, với thành tích nhảy xa nhất trong thế giới loài mèo, ở khoảng cách 1,83 m.
Monday, February 23, 2015
Viêm mũi dị ứng
Thính giả Nguyễn Anh Đức ở Việt Nam hỏi như sau:
“Chào Bác sĩ,
Tôi có câu hỏi về sức khoẻ xin Bác sĩ tư vấn giúp.
Ở Việt Nam hiện nay người mắc bệnh viêm mũi rất nhiều, trong đó có tôi. Tôi điều trị khá lâu nhưng không giảm và ngày càng cảm thấy nặng hơn. Bác sĩ ở đây chuẩn đoán viêm mũi dị ứng. Triệu chứng sáng thức dậy nhảy mũi (hắt xì), chảy nước mũi rất nhiều, nghẹt mũi rất khó chịu nhất là vào những ngày trời lạnh.
Toa thuốc tôi đang sử dụng:
Haginat 500 (Cefuroxim), ngày uống 02 lần, mỗi lần 1 viên;
Telfor 180 (Fexofenadin), ngày uống 02 lần, mỗi lần 1 viên;
Prednisolon 5mg (Prednisolone acetate), ngày uống 02 lần, mỗi lần 1 viên.
Xin Bác sĩ tư vấn về bệnh và thuốc uống.
Cảm ơn Bác sĩ nhiều!”
Bác sĩ Hồ Văn Hiền trả lời:
Viêm mũi dị ứng (allergic rhinitis)
Allergy được dịch là dị ứng. (Al (Hy lạp:allos) có nghĩa là khác, lạ, erg (ergon) là hoạt động). Người bị dị ứng phản ứng một cách khác thường với một chất antigen (kháng nguyên) nào đó, và chất này gọi là allergen, có nghĩa nó gây ra những phản ứng quá mẫn (hypersensitivity reactions) ở người dị ứng.
Những kháng nguyên (antigen) gây ra phản ứng có thể là phấn bông, mốc meo (mold spores), chất bài tiết của các con rận li ti ( các con dust mites trong mền chiếu mà ta chỉ có thể thấy bằng kính hiển vi, chất bài tiết của chúng gây allergy), các vảy li ti của da, lông, và chất bài tiết (animal danders) các thú nuôi trong nhà và luôn cả từ con người cũng là những nguồn bụi protein trong môi trường; mặt khác các protein này là nguồn dinh dưỡng cho các con "mites".
Allergen tiếp xúc với niêm mạc mũi của những người nhạy cảm (atopic individual), làm cơ thể sản xuất các IgE là những kháng thể phụ trách dị ứng, huy động các tế bào đến mũi, tiết ra chất histamine, làm mũi sản xuất ra chất nhớt (mucus), (chảy mũi), sưng (làm nghẹt mũi và ngứa). Nên để ý đến chất histamine này vì những thuốc chống dị ứng sẽ bàn sau có tác dụng chống histamine.
Những phản ứng này có thể làm tắc nghẽn các đường thoát chất nhớt của các xoang mũi làm người bệnh dễ bị viêm xoang mũi (sinusitis). Trong tai của chúng ta có một khoảng trống gọi là tai giữa (middle ear) nằm giữa màng nhĩ (tympanic membrane) và tai trong (inner ear). Có một cái ống nối miệng với hai tai giữa, đem không khí vào tai giữa, giữ cho thoáng (ventilation). Người bị dị ứng mũi, hai các ống này có thể bị nghẹt lại. Áp suất trong tai giữa giảm xuống làm người bệnh thấy lùng bùng tai. Hoặc trẻ con có thể dễ bị nhiễm trùng tai giữa (middle ear infection) vì dị ứng mũi cộng thêm các chứng đi kèm như adenoid (phía sau mũi) hoặc hạnh nhân (tonsils) quá lớn.
Định bệnh: nước mũi trong (không có mủ), niêm mạc trong mũi sưng và tái, mắt chảy nước, đỏ mắt (do dị ứng). Hội bác sĩ tai mũi họng Mỹ khuyên nên thử dị ứng (thử ngoài da hoăc đo mức kháng thể IgE trong máu), nên tránh chụp X quang nếu chỉ nghi mũi dị ứng.(1)
Những thuốc trị bệnh này:
1_ Hiện nay thuốc hiệu nghiệm nhất là các corticosteroid (corticoit) dưới dạng xịt mũi. Tên thương mại ở Mỹ là Nasonex, Flonase, Rhinocort, Nasacort. Thường lúc sơ khởi xịt một hoặc hai cái vào mỗi bên mũi, hai ba lần mỗi ngày. Ba bốn ngày sau, khi triệu chứng đã giảm, bớt lại liều thuốc còn xịt một cái mỗi bên, một lần mỗi ngày. Vì corticoit là một loại thuốc mạnh và có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng của các em bé, chúng ta nên tránh dùng ở trẻ em quá nhỏ, cẩn thận liều lượng và đừng dùng quá nhiều vì sốt ruột. Tuy nhiên theo kiến thức hiện nay, thuốc xịt vào mũi không hấp thụ vào máu ở mức đáng kể và có vẻ an toàn dưới sự giám sát của bác sĩ điều trị. Dùng thuốc lâu dài, quá liều quy định có khả năng thuốc ảnh hưởng đến mắt, gây cườm mắt (glaucoma, cataract) nhất là ở người già. (2)
Hiện nay thuốc corticoid xịt mũi duy nhất bán không cần toa là Nasacort. (Nasacort OTC)
2_ Những thuốc chống histamine (antihistaminic) như Benadryl (diphenhydramine). Benadryl tốt và an toàn cho trẻ con nhưng có thể gây buồn ngủ và phải uống nhiều lần trong ngày. Một số thuốc mới hơn nhưng đắt tiền hơn (second generation H1 histamine antagonist), không làm buồn ngủ: Claritin (loratadine), Allegra (fexofenadine), Zyrtec (cetirizine, hơi buồn ngủ) có thể chỉ cần uống một hai lần mỗi ngày, và trẻ con dùng được. Loratadine ở dạng xy rô, viên tan trên lưỡI, viên tác dụng 24 giờ, bán tự do ở Mỹ. Tôi đoán là các thuốc này lại càng dễ mua hơn nữa tại Việt Nam, tuy nhiên tên thương mại có thể khác. Một số thuốc giúp bớt nghẹt mũi (decongestant) như pseudoephedrine và phenylpropanolamine có thể được dùng thêm lúc cần thiết để cho bệnh nhân bớt khó chịu và dễ thở hơn. Có thể dùng riêng như syrup hoặc viên nhai Sudafed, hoặc kết hợp với các chất kháng histamine như trong Dimetapp, Claritine D, Allegra D (D là viết tắt của decongestant).
Một số thuốc nhỏ mũi để bớt nghẹt nhanh chóng như Neosynephrine, Afrin chỉ nên dùng ngắn hạn vì dùng lâu dài sẽ làm mũi nghẹt nặng hơn nữa vì các mạch máu nở lớn thêm (rebound vasodilation).
3_ Thuốc kháng histamine xịt mũi (như Astelin [azelastine], Patanase [olopatadine]), không hữu hiệu bằng các corticoid xịt mũi, có thể đắt tiền hơn.
4_ Một loại thuốc nhỏ mũi an toàn là Cromolyn nasal solution (4%) có thể dùng để ngăn ngừa các triệu chứng, xịt mỗi bên mũi một, hai cái, 3-6 lần một ngày, nhiều lần nên cũng khá bất tiện.
5_ Thuốc chống leukotriene như montelukast (Singulair) đắt tiền, có thể giúp ích trong trường hợp khó trị.
6_ Ngoài ra bs có thể thử phản ứng ngoài da (skin tests), đo mức kháng thể IgE tương ứng với những chất nghi là kháng nguyên (như phấn bông, con gián, chó, mèo, v..v) và nếu thấy cần thiết chích vào da những liều lượng rất nhỏ các kháng sinh (antigen, như phấn bông, bụi..) qua nhiều tháng, năm để cơ thể người bệnh làm quen với các chất đó và giảm khả năng dị ứng với chúng.
Những ý niệm trên hy vọng có thể giúp thính giả hiểu những nguyên tắc chung mà BS dùng lúc chữa bệnh dị ứng mũi bằng thuốc men, và do đó có thể hỏi BS về những điều mình muốn biết.
Bệnh này thường mạn tính, kéo dài. Bệnh có thể chỉ là một phiền toái nhỏ, nếu tránh các chất gây dị ứng (allergen), các nơi nhiều kháng nguyên (antigens) thì các triệu chứng giảm đi nhiều. Nếu không tránh được, những thuốc chống dị ứng phổ biến như loratadine (Claritin), cetirizine (Zyrtec) rẻ tiền và dễ mua tự do, ít phản ứng phụ. Tuy nhiên, những trường hợp nặng, có biến chứng như viêm xoang, chảy máu mũi liên tục, tái hồi, ảnh hưởng đến giấc ngủ, sự ăn, bú (của các em bé), cần được bác sĩ chăm sóc theo dõi kỹ lưỡng. Chữa trị có kết quả tốt có thể giúp phẩm chất đời sống thoải mái hơn (không ngứa ngáy, dụi mũi, hít hà liên miên, không há miệng thở lúc ngủ làm ngủ không ngon, thở bằng miệng (mouth breathing) có thể làm hô răng (malocclusion), và không phải đợi lúc biến chứng như viêm xoang mũi, viêm tai giữa, mất thính giác mới cho uống thuốc.
7_ Ngoài ra cũng nên để ý tới môi trường sống và tránh những yếu tố gây dị ứng mũi hay làm mũi khó chịu (irritant) như:
* vệ sinh nơi nhà ở, phòng ngủ.
* thú nuôi trong nhà: chó, mèo, chim (pets),
* giường chiếu bụi bặm,
* cây kiểng,
* chỗ ẩm thấp có thể dễ mốc meo
* các chất hóa học, phân bón, xăng nhớt, đồ xịt chùi bàn ghế, thuốc sát trùng
* nấu nướng nhiều trong nhà gây khói, các hơi từ chất đốt,
* người lớn hút thuốc lá,
* garage, xe gắn máy nổ thong với nhà chính.
Những yếu tố môi trường này rất quan trọng trong việc gây ra bệnh hoặc làm bệnh nặng hơn, từ dị ứng mũi cho đến những bệnh đi kèm như hen suyễn (asthma), viêm phế quản, sưng tai giữa (otitis media).
8_ Cefuroxime là thuốc kháng sinh được dùng nếu bác sĩ nghĩ rằng có nhiễm trùng; Prednisone là thuốc corticoid, làm giảm viêm nhưng cũng có thể gây lở loét bao tử hay ruột, dùng lâu làm giảm sức đề kháng của cơ thể, làm cơ thể giữ nước nhiều hơn, lên cân. Do đó hiện nay, người ta ưa chọn những corticoid xịt vào mũi, vì loại này không có, hoặc có ít tác dụng trên toàn thân (systemic effect).
Chúc quý vị thính giả may mắn.
Reference:
Phác đồ điều trị lâm sàn do Hàn lâm viện Tai Mũi Họng (AAO-HNSF)
Clinical Practice Guidelines
http://oto.sagepub.com/content/152/2/197.full
http://www.aafp.org/afp/2010/0615/p1440.html
(http://www.aaaai.org/ask-the-expert/development-cataracts-glaucoma.aspx)
BS Hồ Văn Hiền
Subscribe to: Posts (Atom)
0 nhận xét: